Как создаются местные гастрономические бренды

Как создаются местные гастрономические бренды

В понедельник проводил по приглашению БОО «Отдых в деревне» вебинар под таким названием. Для женщин-предпринимательниц из Брестской области. На местном же материале, отобранном в пределах той же Брестской области. Кстати, достаточно богатом – особенно потенциально. По-прежнему меня очень интересует возможность постулирования и культивации (Западно)Полесской региональной кухни. Буду очень рад, если кого-то такая перспектива также увлекает. С удовольствием бы установил такие контакты. А моё выступление уже выложено на youtube.

Вот только некоторые из существовавших ранее или существующих теперь, а также потенциальных брендов этого региона:

– Пинские сушёные вьюны (самый старый, насколько позволяют судить письменные источники)

– Зубровка (сделавшая самую широкую карьеру из всех местных брендов, в общемировом масштабе)

– «Беловежская» (известная горькая настойка, но также и одноименный сыр и в общей сложности около 30 брендов, отсылающих своими названиями к Беловежской пуще. Впрочем, не только гастрономических.

– «Полесье» – детские пластмассовые игрушки, в том числе и детские игрушечные кухни. Потенциальный канал для популяризации Полесской региональной кухни.

– «Полесские пряности» – очень удачный местный бренд, знакомый едва ли не всей Беларуси своими квашеными и маринованными овощами.

– «Муховэцька Кумора» – туристическая дестинация, имеющая также и гастрономическое измерение.

В последние годы были зарегистрированы на государственном уровне, как объекты нематериального культурного наследия, по меньшей мере две местные гастрономические традиции. Выпечка гречневого хлеба в Малоритском районе. И сушка речной и озерной рыбы на соломе в остывающей печи в окрестностях озера Споровского. А ещё можно говорить и об ольшанских огурцах, и о родовой кухне Сапег в Ружанах и о многом другом.

Очень хочется надеяться, что знаковые полесские реалии прошлого и настоящего будут ещё очень долго будить воображение и стимулировать увлекательные путешествия по этому древнему краю. И, конечно же, его благоустройство и символическое осмысление.

Глушэц – сімвал арыстакратычных паляванняў

Глушэц - сімвал арыстакратычных паляванняў

Глушэц – сімвал арыстакратычных паляванняў.

У перадрэвалюцыйнай беларускай літаратуры паляванне на глушца, як занятак панскі, нікчэмны, было аб’ектам асмяяння. Сродкам выкрыцця сацыяльнай няроўнасці і нацыянальнага прыгнёту. У апавяданні Францішка Умястоўскага “Не мужыцкі розум“ (1908) стралец Юзік, які абавязаны правесці ганарыстага пана Шміда да глушца, у выніку дасціпна правучвае таго. Прымусіўшы добра вываляцца ў брудзе “дзеля маскіроўкі”. Помсцячы за ранейшую пагардлівую заўвагу, што ў хітрай птушкі, маўляў, “не мужыцкі розум“. А ў байцы Янкі Купалы “ Два мужыкі і глушэц” (1909) выведзеныя 2 недалёкія фанабэрыстыя паны, Ежы і Іван. Якія з розных бакоў падкрадаюцца да глушца, спрачаючыся за права яго падстрэліць. Меркаваны трафей, аднак, улятае і пакідае іх абодвух ні з чым. Няцяжка зразумець, што пад глушцом разумеецца Беларусь. А пад панамі – польская і руская цывілізацыі, якія спрачаюцца за кантроль над ёй.

У дарэвалюцыйныя, а ў Заходняй Беларусі, – і ў міжваенныя гады, першае паляванне на глушца для маладых шляхцічаў было чымсьці накшталт абавязковага рытуалу ініцыяцыі. Без якога немагчыма было годна ўступіць ва ўзрост паўналецця. Свае юнацкія ўражанні ад першых дарослых мужчынскіх сустрэч з глушцом маляўніча апісалі Чэслаў Мілаш, Міхал Паўлікоўскі, Мельхіор Ваньковіч. Да глушца трэба было абавязкова «скакаць». Робячы напрыканцы кожнага чарговага «куплету» ягонай песні толькі некалькі крокаў услед за егерам. Каб ізноў замерці непрыкметна-нерухома да канца чарговага куплету, калі глушэц не будзе чуць нават сам сябе.

На шляхецкіх сталах глушэц прысутнічаў найперш пад час велікодных сняданкаў. Бо ў гэтую пару году звычай забараняў паляванне на любую іншую птушку. Як, напрыклад, успамінае Марыя Чапская ў вяжомай кнізе “Еўропа ў сям’і”. “Свячонае (сняданне на Вялікдзень) у Прылуках было багатае, як і ў любым польскім доме. Сярод бабаў, бліноў, тортаў, мазуркаў, рознай смажаніны, вяндлінаў і каўбас, вядома ж, пачэснае месца займалі смажаныя парасяты. А часам і глушэц, прыгожы сваёй барадатай галавой, веерам хваста і шырока разведзенымі крыламі. У нашых лясах не было глушцоў. Велікодныя глушцы паходзілі альбо з Прусінава, альбо з лесу нашага пазнейшага швагра, Лявона Любінскага ў Магілёўскай губерні“.

У міжваенныя гады асабліва славіліся як месца палявання на глушца уладанні князя Караля Мікалая Радзівіла пад Столінам. У 1931 г. у апошняга ардыната давыд-гарадзецкага, чый тутэйшы маёнтак складаў ажно 150 тысяч гектараў, гасціў сам прэзідэнт Польшчы Ігнацы Масціцкі. На памяць пра паляўнічую імпрэзу прэзідэнт падарыў князю срэбную пазалочаную фігурку Глушца. Гэтая скульптура вышынёй  16,5 cм, з вачыма з чырвоных камянёў, была зробленая ў канцы XIX ст. у Вене. Надпіс на памятнай таблічцы абвяшчае: Давыд-Гарадок, 20 лютага 1931 г. Зараз яе кошт ацэньваецца прыкладна ў 13 000 – 15 000 злотых. А тое паляванне, на якім апроч прэзідэнта Масціцкага, прысутнічалі і іншыя вышэйшыя чыноўнікі і культурная эліта, трэба лічыць знакавым. Князю Каралю Мікалаю ставяць у заслугу захаванне папуляцыі лася ў Беларусі, Польшчы і Украіне. А ягоную жонку Ізабэлу – лічаць стваральніцай асобнай пароды сабак, польскага паляўнічага спаніэля.

Гэта урывак з будучага нарысу Алеся Белага пра глушца, выхад якога плануецца ў 2020 г. у адным з беларускіх выданняў. Нарэшце запускаю блог на сайце сваёй сядзібы. Спадзяюся рэгулярна публікаваць тут розныя абразкі – кароткія пераказы або анонсы сваіх былых і будучых публікацый. Прысвечаных у асноўным гісторыі гастранаміі, палявання, рыбалоўства і культурным вобразам раслінаў і жывёлаў у нашай гісторыі.

Беларускі крупнік з Луізіаны

Беларускі крупнік з Луізіаны

Вітаю вас, шаноўныя чытачы! Апошнім часам шмат валіцца на мяне з усіх бакоў розных цікавых звестак пра гісторыю і сучасны стан нашай гастранаміі.  Пра яе схаваны ад непасвечаных сімвалічны свет.  То я ў дадатак да розных іншых рубрык на падобныя тэмы, вырашыў завесці яшчэ адну – у блогу маёй аграсядзібы. Тут буду публікаваць пераважна розныя “хуткія” і “дробныя” цікавосткі, якімі цяжка зацікавіць СМІ і сур’ёзных выдаўцоў. Перыядычнасць – як будзе хапаць часу.  Бо валіцца такіх цікавостак на мяне шмат.  І на ўсе хочацца адрэагаваць, але не на ўсе атрымліваецца.

Bittermens Krupnik. Herbal honey bitter liquor 

Так атрымалася што першы запіс у новым блогу – пра Беларускі крупнік з Луізіаны. Так, я таксама моцна здзівіўся. Нават на бутэльцы слова “Крупнік” – напісана па-беларуску! У ЗША ёсць некалькі дробных вытворцаў крупнікаў, заснаваных польскімі або літоўскімі імігрантамі. 3, або можа 4. Ніхто ж цэнтралізаванага ўліку не вядзе. Але крупнік ад Bittermens – здаецца, першы і пакуль адзіны, які паклікаецца менавіта да беларускага радаводу.

Як сцвярджае сайт гэтага вытворцы, су-заснавальнік кампаніі Avery Glasser паходзіць з Беларусі. (Рызыкну выказаць меркаванне, што з габрэйскай сям’і – прытым досыць начытанай). Адкуль і прывёз сваю прыхільнасць да крупніка. Або вычытаў у кнігах. І ён сцвярджае, быццам бы ў нас у Беларусі крупнік – адзін з самых распаўсюджаных (алкагольных) напояў хатняга вырабу 🙂 Гістарычна-то яно так і было.  Але 99% беларусаў ужо бадай пад 100 гадоў як пра гэта забыліся 🙂 Ну, але дзякуй за напамін. Як для беларусаў, так і для амерыканцаў. У рэцэпт луізіанска-беларускага крупніка ўваходзяць мёд, чорная гарбата, почкі хвоі, ядловец і яшчэ 6 раслінных кампанентаў (six other botanicals). Наш славуты алкагольны “зямляк” у Луізіане мае сертыфікат кашэрнасці! Ну а куды ж без яго 🙂

SONY DSC

А вось на гэтым фота можаце паглядзець на самога пана Гласера. Усё-ткі вялізны яму дзякуй з далёкай радзімы продкаў. Пра якую ён, што не так часта сустракаецца, не забыўся. Ці шмат беларусаў, пераехаўшы ў ЗША, зрабілі б на ягоным месцы тое самае?

The forest and the Rose: the unique Jewish heritage of the Naliboki Forest area


In the history of Jewish people of 19-20 centuries the former Jewish community of the vast primeval Naliboki Forest is famous with several excellent representatives such as the present President of Israel Shimon Peres (born in Vishneva), the founder and the leader of the World Jewish Congress Nahum Goldmann, and many others. Also vivid and famous examples of resistance to Holocaust and, generally, to Nazism as a phenomenon, both with a word and with weapons, in Naliboki Forest in 1940s, were given by so much different people as famous Jewish partisan leaders Tuvia Bielski (1906-1987, a hero of many books and films, including the Hollywood blockbuster “Defiance” with Daniel Craig) and Shalom (Simcha) Zorin (1902-1974) or Carmelite monk, a founder of the first Hebrew Catholic community in Israel, Daniel Stein (properly, Oswald Rufeisen). Among those famous people who survived Holocaust in the Naliboki Forest partisan troops there are real estate magnate Joseph Kushner , grandfather of the chief advisor for President Trump, Jared Kushner, and perfumer Sophia Grojsman.
Continue reading “The forest and the Rose: the unique Jewish heritage of the Naliboki Forest area”

Litvak cuisine of our farmstead

Bulba latkes (also known as Draniki)

The owner of the farmstead, Alexander Bely, is the famous historian of Belarusian, Lithuanian and Litvak cuisine, an author of several books on these topics, notably Belarusian Cookbook published in New York in 2008.

 

 

 

 

 

He is also an amateur cook, but mostly our village inn owes its gastronomic reputation to Ludmila, Alexander’s wife. They especially love dishes of the traditional Litvak cuisine which were common both for Jews and Belarusians / Lithuanians. Here are several of them:
Continue reading “Litvak cuisine of our farmstead”

Contacts & prices

Alexander Biely
“St. Martin’s Goose” farmstead
Naliboki Forest, Belarus

a.biely68@gmail.com
+375296137085
  St. Martin’s Goose farmstead

Prices:

B&B stay in the farmstead (groups up to 12-15 people) – 40 BYN per person per day (about $20), discounts for groups of 10 and more, and longer stays.

Animation programs, kayaking, cycling etc. – negotiable.

One-day excursion to the “Jewish Naliboki Forest” and area – 180 BYN.

About our farmstead

Martin’s Goose is an agrotourist farmstead on the brink of vast Naliboki Forest, 20 km from Volozhin, 48 km from Minsk, capital of Belarus.

We provide B&B service (up to 12-15 people), host various events (up to 40-50 people) and run various excursions in the area, notably on the Jewish heritage.

We are located at the bank of big fishing pond, amid broad meadows and fields from one side, and the forest from another. Continue reading “About our farmstead”